اعلام اراده از طریق سکوت

متوسطخوبخیلی خوبعالیبسیارعالی (امتیاز دهید)
Loading...

سکوت با شرایطی می تواند وسیله بیان اراده باشد . البته باید گفت که هیچیک از متقدمین و متاخرین فقها سکوت را مبین اراده ندانسته اند و قاعده کلی این است که سکوت وسیله متعارف و مناسب اعلام اراده تلقی نمی شود بلکه به سکوت آن هم همراه با قرائن و اماراتی و در حد ابراز ضمنی اراده ارزش داده شده است . بهترین وکیل تهران

بنابراین سکوت علی الاصول نمی تواند کاشف از قصد انشاء تلقی شده و مبین اراده باشد ، برای مثال چنانچه شخصی در حضور مالک ، مال او را به غیر بفروشد و مالک حاضر در جلسه باشد و سکوت کند ، این معامله تا زمانی که مالک رضایت ندنده و آن را تنفیذ نکند ، فضولی محسوب شده و نافذ نیست ؛ گرچه برخی معتقدند اگز سکوت صرفا کاشف از اذن باشد چنین معامله ای نافذ و صحیح است و چنین استدلال می کنند که اصل در معاملات رضایی بودن عقود است و هنگامی که عرف و اوضاع و احوال دلالت بر قصد باطنی ساکت بر انجام معامله داشته باشد و از نظر قانونی نیز منع خاصی نباشد باید عقد را قبول شده و محقق دانست ، چرا که وسیله کشف اراده اثری در نفوذ آن ندارد و صرفا مراضات طرفین برای وقوع عقد کافی است .

علی ایحال نفس سکوت نمی تواند بعنوان عامل انعقاد قرارداد و عقد تلقی و پذیرفته شود بلکه قصد انشائی که موجب تحقق عقد می شود محدود به الفاظ و اشارات و اعمال و کتابت است ، اما در مرحله تعیین شرایط و آثار سکوت بر حسب قرائن و دلالت عرفی یا اوضاع حاکم بر قضیه می تواند نوعی اعلام اراده تلقی شود . وکیل پایه یک دادگستری

در آثار فقهی از جمله موارد استثنایی که اعلام اراده از طریق سکوت مورد قبول فقیهان قرار گرفته است عبارتست از :  سکوت دختر باکره هنگام خطبه که مشهور فقها آن را علامت رضای او بر قبول دانسته اند و برخی از فقها در تبیین مساله گفته اند : از نظر شارع این یک نوع سکوت با قرینه است چه غالب در میان دختران باکره این است که حجب و حیا مانع از قبول صریح آنان می شود و سکوت ( به قرینه منع حجت و حیا از اعلام قبولی صریح و اختیار سکوت ) قبولی محسوب می شود ، سکوت مولا در صورت آگاهی از ازدواج عبد خود ، سکوت در مقام فسخ در موارد خیار فوری با علم دارنده خیار که دلیل بر اجازه قرارداد است ، سکوت باکره در هنگام اخذ مهر توسط پدرش یا کسی که او را تزویج کرده که اذن در قبض محسوب می شود ، سکوت در قبض هبه و در حضور متهب و سکوت او که اذن به قبض است ، و یا اینکه بایع از حق حبس خودش استفاده کند و مبیع را نزد خویش نگه دارد ، حال اگر مشتری در حضور مالک مبیع را قبض کند و مالک سکوت کند اذن به قبض است و از آنجمله آن است که شفیع به بیع علم پیدا کرده و سکوت کند که در اینصورت حق شفعه اش باطل است و یا در مواردی که خیار فوری است و ذوالخیار اعمال حق فسخ نمی کند که در اینمورد سکوت قرینه بر اعلام انصراف از خیار است ، یا اگر کسی بدون تعیین انتهای مدت اجیر شود ، مدت اجاره قرارداد کار محدود به مدتی است که برای آن مزد از قرار روزی و ماهی تعیین شده است و سکوت در این موارد بمنزله اعلام اراده است .

بنظر می رسد در همه مواردی که فقیهان دلالت سکوت را بر رضایت پذیرفته اند ، سکوت با قرائن حالی و کلامی است که در مباحث آینده به بررسی آنها خواهیم پرداخت .

سوالی که اینجا مطرح می شود و باید مورد مداقه قرار گیرد این است که آیا با توجه به اینکه عمل حقوقی محصول اراده است ، آیا اراده بدون کاشف خارجی و با سکوت می تواند منشا اثر گردد ؟ به بیان دیگر آیا سکوت می تواند ارزش اعلان اراده داشته و موجب ایجاد عمل حقوقی شود ؟

همانطور که قبلا نیز بیان شد اینکه سکوت محض نمی تواند به تنهایی ایجاب قلمداد شود ، اصلی است کلی که مورد قبول و اتفاق همگان است . این یک اصل مسلم است که در معاملات ، سکوت بعنوان رضا قلمداد نمی شود و یک قاعده عمومی است .  سکوت فی نفسه دلالت بر قصد انشاء نمی کند ، زیرا قصد انشاء عمل ایجابی است وسکوت امری سلبی وعدمی است و عدم جز عدم را نتیجه نمی دهد .

سکوت در هیچیک از نظامهای حقوقی بعنوان وسیله بیان اراده پذیرفته نشده است و همانطور که در فقه مشهور است : « لا ینسب للساکت قولا » دلیل این امر هم واضح است ، زیرا تا زمانی که شخصی به نحوی از انحاء اراده درونی خود را اعلام نکرده باشد ، از درون او هیچکس آگاه نیست و علم حقوق نیز توان کشف آن را ندارد چون ایجاب امر وجودی است که ابراز آن بوسیله امر عدمی امکان ندارد . در حقیقت نسبت میان سکوت و رضا تباین است و سکوت از افعال خارجیه است در حالی که رضا صفت نفسانی است . سکوت گویای هیچ چیز نیست چرا که سکوت است . و با این تعبیر نمی تواند مبین اراده باشد چرا که سکوت عملی است کاملا منفی ، بنابراین اگر شخصی خطاب به دیگری ایجابی را انشاء کند ، سکوت مخاطب با علم به ایجاب و عدم رد آن نمی تواند قبول از طرف وی تلقی شود . پس در نتیجه سکوت عقدی منعقد نمی شود چرا که سکوت مبین اراده نیست . چه بسا او سکوت کرده بدین دلیل که ایجاب باب طبع وی نبوده یا اینکه نمی خواهد زحمت رد ایجاب را بر خود تحمیل کند .

در حالت سکوت هیچگونه اظهار اراده ای ولو به شکل اولیه وجود ندارد ، درون شخص ساکت غیر قابل نفوذ است و حتی خود سکوت شخص موجب ایجاد این تردید می شود که آیا در درونش تصمیمی اتخاذ شده و آیا قصد بر انجام کاری دارد یا نه ؟

در تایید این گفته و در جواب سوال بالا باید گفت هیچکس از درون شخص و آنچه در ضمیر و دل او می گذرد آگاه نیست ، علم هنوز وسیله ای برای نفوذ به درون اشخاص پیدا نکرده است و حقوق نیز فاقد این وسیله روانی است. بنابراین سکوت مبهم است و نمی توان از آن مقصود ساکت را فهمید .

و بعضی از فقها « لا ینسب للساکت قولا » را از قواعد فقهی دانسته و آن را در بسیاری از مسائل جاری می دانند از قبیل : اینکه شخصی ببیند که دیگری مالش را می فروشد و او را نهی نکند که در اینجا فروشنده بخاطر سکوت مالک وکیل نیست بلکه فضول است . یا اگر مرتهن راهن را در حال فروش عین مرهونه ببیند و سکوت کند که در اینجا رهن باطل نیست و راهن نیز ماذون به بیع نیست . همچنین عاریه با سکوت ثابت نمی شود و نیز اگر شخصی به دیگری مالی هبه کند و متهب سکوت کند ، صحیح نیست تا وقتی که قبولی را صریحا اعلام کند بر خلاف صدقه . و همینطور اگر ببیند که شخصی با دیگری علیه وی مصالحه می کند و او سکوت نماید ، حکم به ثبوت صلح نمی شود . در حقوق موضوعه ایران نیز سکوت اصولاً وسیله اعلام اراده به حساب نمی‌آید زیرا به مستفاد از مواد ۱۹۱ تا ۱۹۴ قانون مدنی، کاشف که دلالت بر مضه می‌کند به صورت فعل. لفظ، عمل اشاره و کتابت خواهد بود و نه بصورت ترک فعل در نتیجه قبول کننده نیز باید قصه انشاء خود را به نحوی ابراز نماید

عدم حجیت سکوت بدان معنا نیست که هیچ اثری بر آن مترتب نباشد ، بلکه در موارد استثنائی بر سکوت آثاری مترتب ساخته اند . مثلا در مورد قوانین تکمیلی در صورتیکه طرفین قرارداد هنگام انعقاد عقد بر خلاف آن تراضی نکنند و به صراحت حکومت این قواعد را بر قرارداد نپذیرند و یا عدم پذیرش حکومت عرف را در قرارداد اعلان نکنند ، اینگونه قواعد خود به خود بر قرارداد آنان حکومت می کند و طرفین باید آثار آن را بپذیرند

و فقها نیز اختلافا مواردی را از عدم حجیت سکوت خارج نموده اند که سکوت در این موارد بمنزله رضاست که از آنجمله می توان به این موارد اشاره کرد : سکوت باکره در هنگامی که ولی او از ایشان سوال می کند ( قبل از تزویج و بعد از آن ) ، وهمچنین سکوت باکره در هنگام قبض مهر توسط پدرش که این سکوت دلالت بر رضا می کند ، و همچنی« اگر شخصی به دیگری صدقه بدهد و او سکوت کند صدقه ثابت است و نیاز به قبول ندارد ، و از انجمله موردی است که بر شخصی وقف کنند و موقوف علیه سکوت کند که این سکوت دلالت بر رضا می کند ، و همچنین در موردی که بایع از حق حبس خویش استفاده می کند و مبیع را نزد خود نگه می دارد ، حال اگر مشتری مبیع را اخذ کند و بایع ببیند و سکوت کند ، این سکوت اذن محسوب می شود ، و از جمله موردی که زنی قسمتی از اموال شوهرش را جهیزیه دخترش قرار دهد و مرد سکوت کند ، پس سکوت او رضاست و حق استرداد نیز ندارد .

برای دریافت متن کامل این “مقاله ” با شماره ۰۹۱۲۸۴۷۲۹۸۴ تماس حاصل نمایید.

***گروه وکلای سفیر صلح را به خاطر بسپارید***
موسسه حقوقی سفیر صلح با دارا بودن کادری با تجربه و متعهد و استفاده از اعضای هیئت علمی دانشگاه و وکیل پایه یک دادگستری آماده خدمت رسانی و ارائه خدمات حقوقی ـ وکالتی و مشاوره در کلیه امور حقوقی ـ کیفری ـ ثبتی ـ خانواده و بین الملل می باشد .
ما بهترین وکلا را در ایران به شما معرفی می کنیم . سایت سفیر صلح اولین سایت و مرکز تخصصی اطلاع رسانی حقوقی در کشور است که مشغول فعالیت های علمی و تحقیقاتی می باشد . گروه وکلای سفیر صلح با معرفی برترین کادر وکلا در مناطق مختلف تهران و شهرستان های مختلف کشور حضور دارند و در رفع مشکلات حقوقی و کیفری ، ثبتی و خانواده به شما کمک می کنند . همین حالا می توانید از طریق صفحه تماس با ما از یکی از وکلای متخصص موسسه وقت ملاقات بگیرید و مشکل حقوقی خود را با ایشان در میان بگذارید .
اما چرا برای حل مشکل حقوقی خود گروه وکلای سفیر صلح را انتخاب می کنید ؟
جواب مشخص و مبرهن است ؛ زیرا :
۱ ـ وکلای موسسه حقوقی سفیر صلح با شما صادق هستند و رویه کار در این مجموعه به این صورت است که بمحض ارجاع پرونده اقدامات عاجل و حقوقی راجع به آنها صورت می گیرد .
۲ ـ متخصصین ما دارای تسلط و تجربه کافی در امر وکالت می باشند و همگی دارای رزومه موفقی می باشند . اغلب همکاران این مجموعه علاوه بر تحصیلات تخصصی در یک رشته خاص ، در یک رشته فوق تخصصی نیز آموزش دیده و مهارت دارند .
۳ ـ آخرین موسسه و دفتری که برای به دست آوردن حق و حقوق خود به آن مراجعه خواهید کرد ، موسسه حقوقی سفیر صلح خواهد بود : مطمئن باشید که به حق خود خواهید رسید .
جهت آگاهی بیشتر می توانید با شماره تلفن ۲۶۶۴۳۹۰۸ ۰۲۱ یا ۰۹۱۲۸۴۷۲۹۸۴ تماس حاصل نمایید .

0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

می خواهید در گفتگو ها شرکت کنید؟
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *