خیار مجلس در تجارت الکترونیکی

متوسطخوبخیلی خوبعالیبسیارعالی (2 votes, average: 5٫00 out of 5)
Loading...

ماده ۳۹۷ قانون مدنی می گوید : « هر یک از متبایعین، بعد از عقد، فی‌المجلس و مادام که متفرق نشده اند اختیار فسخ معامله را دارند . » و چنانچه آنان متفرق شوند حق فسخ ساقط می گردد ؛ بنابراین هرگاه بین آن دو پرده ای آویخته شود حق فسخ زائل نمی گردد ، زیرا عرفاً آنها متفرق نشده اند و همچنین است هرگاه با یکدیگر از مجلس عقد خارج گردند و در راه همراه باشند . ولی هرگاه در راه یکی دیگری را ترک کند بدین نحو که چون دوست خود را ببیند از طرف خود خداحافظی نمایند و با او مشغول صحبت شود ، متبایعین از یکدیگر جدا شده شناخته می شوند و نمی توانند پس از آن بیع را به استناد خیار مجلس فسخ نمایند .

این خیار را از آن جهت خیار مجلس می گویند که غالبا طرفین در حال نشسته عقد را منعقد می نمایند. در حقیقت نام این خیار ، خیار عدم تفرق می باشد زیرا طرفین وقتی در کنار هم هستند و از هم جدا نشده اند ، می توانند این حق را اعمال کنند . اعم از آنکه عقد هنگام نشسته تشکیل شود یا هنگام ایستاده ؛ بنابراین عبارت فی المجلس در قانون زائد است . قانونگذار نیز به تبعیت از شهرت این خیار  در فقه نام آن را تغییر نداده است . خیار مجلس مخصوص عقد بیع است. بهترین وکیل تهران

وکیل پایه یک دادگستری

در هر تجارتی امکان ضرر و زیان برای هریک از طرفین معامله وجود دارد . البته این خطر برای خریدار همیشه بیشتر می باشد . حال سوال این است که در عقد بیعی که در بستر مجازی و به صورت الکترونیکی منعقد می شود آیا خیار مجلس راه دارد یا خیر ؟

آنچه ماده ۳۹۷ قانون مدنی برداشت می شود این است که برای تحقق این خیار طرفین باید حضور فیزیکی و در کنار هم داشته باشند . زیرا اولاً ظاهر عبارت فی المجلس و مادام که متفرق شده اند این استنباط را تقویت می کند . ثانیاً معیار خاصی غیر از عادات و سنن تاریخی نمی توان برای این خیار در نظر گرفت ، در سنت قدیم عقود کاملا به صورت حضوری و به شکل سنتی منعقد می شده اند ، لذا این خیار فقط در عقودی که طرفین با حضور فیزیکی مبادرت به انعقاد عقد می نماید ایجاد می شود . ثالثا اصل بر لزوم قراردادهاست و وجود خیار استثنایی است و در مواردی که ما در وجود خیار مردد باشیم باید به استناد به اصل عدم قائل به عدم وجود آن باشیم . موضوع قابل طرح در این قسمت این است که اگر شخصی با تلفن عقد بیعی را منعقد نماید آیا می توان این مکالمه تلفنی را قابل تطبیق با عبارت « فی المجلس و مادام که متفرق نشده اند » دانست و قائل به وجود خیار مجلس در آن بود ؟ از یک سو می توان گفت که طرفین در این خصوص وارد مکالمه شده اند و به نوعی بین آنها ارتباط برقرار شده است بنابراین خیار مجلس قابل تحقق است . حال اگر مکالمه تلفنی قطع شود ، طرفین از هم متفرق شده اند و دیگر راهی برای اعمال خیار مجلس نخواهد بود ، ولی نمی توان این نظر را پذیرفت . در واقع خیار مجلس وقتی ایجاد می شود که طرفین حضور فیزیکی در کنار هم داشته باشند .

همچنین وقتی عقدی منعقد می شود اصل بر لزوم است و طرفین نباید به هر بهانه ای عقد را در معرض زوال قرار دهند و نیز در موارد تردید در وجود یا عدم وجود خیار باید با استناد به اصل عدم ، قائل به عدم وجود آن باشیم .

در خصوص تفرق مکانی طرفین معامله ، باید گفت که در تجارت الکترونیکی همیشه فروشنده و خریدار در مکان هایی جدا از یکدیگر هستند و این فاصله مکانی می تواند از دو محل در یک شهر تا دو قاره ، متفاوت باشد در هر صورت ، در یک مکان که معنای عرفی با هم بودن را داشته باشد ، نیستند ولی از نظر عرفی می تواند معنای در یک مجلس بودن را برساند ، زیرا عرف در هنگام خریدار از فروشگاههای مجازی و پس از اعلام قبول از طرف خریدار ، بیع را کامل و تمام شده می داند .

نویسندگان حقوق مدنی ایران نیز نظریه ارسالی قبول برای تعیین تاریخ وقوع عقد را پذیرفته اند و در حقیقت می توان مسئله تفرق مکانی در تجارت الکترونیکی را از مصادیق عقود از راه دور محسوب نمود. ماده ۲۹ قانون تجارت الکترونیکی مقرر می دارد : « اگر محل استقرار سیستم اطلاعاتی با محل استقرار دریافت داده پیام مختلف باشد مطابق قاعده زیر عمل می شود :

الف ـ محل تجاری ، یا کاری اصل ساز محل ارسال داده پیام است و محل تجاری یا کاری مخاطب محل دریافت داده پیام است مگر آن که خلاف آن توافق شده باشد.

ب ـ اگر اصل ساز بیش از یک محل تجاری یا کاری داشته باشد ، نزدیکترین محل به اصل معامله ، محل تجاری یا کاری خواهد بود و غیر اینصورت محل اصلی شرکت ، محل تجاری یا کاری است .

ج ـ اگر اصل ساز یا مخاطب فاقد محل تجاری یا کاری باشند ، اقامتگاه قانونی آنان ملاک خواهد بود .»

لذا با توجه به ماده ۲۹ فوق الذکر اگر در یک مجلس دانستن عرفی معامله تجارت الکترونیکی تا زمان اعلام قبول خریدار یک معامله قطعی می نماید ، تصور خیار مجلس برای معامله بیع الکترونیکی ممکن است و خریدار باید بتواند بعد از اعلام قبول و قبل از قطع ارتباط با فروشنده امکان فسخ معامله را با استفاده از خیار مجلس داشته باشد.

البته این مسئله تنها در معاملات از راه دور با ایجاب و قبول بی درنگ قابل اجراست و در معاملاتی که بین ایجاب و قبول فاصله می افتد ، مانند معاملاتی که ایجاب و قبول با استفاده از پست انجام می شود متصور نیست . این مسئله در خصوص معاملات تلفنی و مکاتبه ای نیز صادق است و صرف ارتباط معنوی و فکری خریدار یا فروشنده در هنگام مکالمات تلفنی یا ارتباط اینترنتی را می توان در حکم حضور در یک مجلس عقد به حساب آورد .

 . امامی، سید حسن ، حقوق مدنی ، ج۲ ، کتابفروشی اسلامیه ، چاپ هشتم ، ۱۳۷۲، ص ۴۶۲

 . فتحیان ، محمد ، پیشین ، ص ۱۴۱

 . نیکبخش تهرانی ، محمد حسن و آذر صابری ، محمد حسن ، آشنایی با تجارت الکترونیک و زیر ساختهای آن ، انستیتو ایز ایران ، ۱۳۸۰ ، ص ۲۹

***گروه وکلای سفیر صلح را به خاطر بسپارید***
موسسه حقوقی سفیر صلح با دارا بودن کادری با تجربه و متعهد و استفاده از اعضای هیئت علمی دانشگاه و وکیل پایه یک دادگستری آماده خدمت رسانی و ارائه خدمات حقوقی ـ وکالتی و مشاوره در کلیه امور حقوقی ـ کیفری ـ ثبتی ـ خانواده و بین الملل می باشد .
ما بهترین وکلا را در ایران به شما معرفی می کنیم . سایت سفیر صلح اولین سایت و مرکز تخصصی اطلاع رسانی حقوقی در کشور است که مشغول فعالیت های علمی و تحقیقاتی می باشد . گروه وکلای سفیر صلح با معرفی برترین کادر وکلا در مناطق مختلف تهران و شهرستان های مختلف کشور حضور دارند و در رفع مشکلات حقوقی و کیفری ، ثبتی و خانواده به شما کمک می کنند . همین حالا می توانید از طریق صفحه تماس با ما از یکی از وکلای متخصص موسسه وقت ملاقات بگیرید و مشکل حقوقی خود را با ایشان در میان بگذارید .
اما چرا برای حل مشکل حقوقی خود گروه وکلای سفیر صلح را انتخاب می کنید ؟
جواب مشخص و مبرهن است ؛ زیرا :
۱ ـ وکلای موسسه حقوقی سفیر صلح با شما صادق هستند و رویه کار در این مجموعه به این صورت است که بمحض ارجاع پرونده اقدامات عاجل و حقوقی راجع به آنها صورت می گیرد .
۲ ـ متخصصین ما دارای تسلط و تجربه کافی در امر وکالت می باشند و همگی دارای رزومه موفقی می باشند . اغلب همکاران این مجموعه علاوه بر تحصیلات تخصصی در یک رشته خاص ، در یک رشته فوق تخصصی نیز آموزش دیده و مهارت دارند .
۳ ـ آخرین موسسه و دفتری که برای به دست آوردن حق و حقوق خود به آن مراجعه خواهید کرد ، موسسه حقوقی سفیر صلح خواهد بود : مطمئن باشید که به حق خود خواهید رسید .
جهت آگاهی بیشتر می توانید با شماره تلفن ۲۶۶۴۳۹۰۸ ۰۲۱ یا ۰۹۱۲۸۴۷۲۹۸۴ تماس حاصل نمایید .

0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

می خواهید در گفتگو ها شرکت کنید؟
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *