مسئولیت مدنی فضول در صورت رد معامله فضولی و اجرای معامله

متوسطخوبخیلی خوبعالیبسیارعالی (امتیاز دهید)
Loading...

در این گفتار ، ما از موردی بحث می کنیم که معامله فضولی توسط مالک رد شده است ولی قبل از رد ، اصیل به اجرای معامله فضولی مبادرت ورزیده است ، در اینجا بر حسب اینکه معامله فضولی عهدی باشد یا تملیکی مساله را در دو قسمت می توان مورد بررسی قرار داد :مشاوره حقوقی

الف : عقد فضولی تملیکی بهترین وکیل تهران

قبل از ورود به بحث مقدمتا باید بگوییم که عقد تملیکی عقدی است که نتیجه مستقیم آن انتقال ملکیت یا حق عینی جزئی تری است مثل بیع و اجاره ، حال اگر چنین عقدی بصورت فضولی منعقد شود ، با رد قرارداد از سوی مالک ، رابطه نیمه تمام قراردادی به کلی از بین می رود ، اگر فضول مال غیر را به اصیل تسلیم کرده باشد ، با رد مالک ، فضول و اصیل بر اساس قاعده « علی الید ما اخذت حتی تودیه » یا قاعده ضمان ید که تفصیل آن گذشت و به استناد ماده ۳۰۸ و سایر موارد ذی ربط قانون مدنی ، در حکم غاصب هستند و مالک می تواند مال خود را از هر یک که بخواهد مطالبه کند و اگر مال در دست هر یک از فضول و اصیل تلف شود ، خواه در اثر قوه قاهره یا به هر علت دیگر ، ایشان ضامن بدل یعنی ضامن مثل یا قیمت هستند ، خواه عالم باشد خواه جاهل ( ماده ۳۱۵ قانون مدنی ) وکیل پایه یک دادگستری

در ماده ۲۵۹ قانون مدنی آمده است : « هر گاه معامل فضولی مالی را که موضوع معامله بوده است به تصرف متعامل داده باشد و مالک آن معامله را اجازه نکند ، متصرف ضامن عین و منافع است . » و ماده ۲۶۱ مقرر می کند که : « در صورتی که مبیع فضولی به تصرف مشتری داده شود ، هر گاه مالک معامله را اجازه نکرد ، مشتری نسبت به اصل مال و منافع مدتی که در تصرف او بوده ، ضامن است . اگر چه منافع را استیفا نکرده باشد و همچنین است نسبت به هر عیبی که در مدت تصرف مشتری حادث شده باشد .»

مساله قابل توجه در اینجا این است که رابطه میان فضول و اصیل چگونه است ؟

در رابطه فضول یا اصیل ، علم و جهل قضیه را متفاوت می کند ؛

اگر اصیل عالم به فضولی بودن معامله باشد ، اصیل تنها برای پس گرفتن ثمن حق مراجعه دارد ولی نسبت به خسارات حق رجوع ندارد ، زیرا آگاهانه به ضرر خود اقدام کرده است ، حتی برخی گفته اند که اصیل حق مطالبه ثمن را هم ندارد بخصوص در فرض تلف ، زیرا وی با آگاهی ، فضول را بر ثمن مسلط کرده است و حتی بعضی آن را اباحه تصرف برای فضول دانسته اند .

ولی بنظر ما چون در اینجا تسلیط ، مجانی نبوده است ، لذا نمی توان فضول را بری الذمه دانست .

و اگر اصیل جاهل بر فضولی بودن معامله باشد ، مغرور محسوب می شود . و بموجب قاعده غرور ( المغرور یرجع الی من غره ) می تواند علاوه بر ثمن ، خسارات خود را نیز مطالبه کند . ( ماده ۲۶۳ قانون مدنی ) خسارات یا غرامات اصیل می تواند از جمله موارد ذیل باشد :

۱ ـ تفاوت بین ثمن و بدل

۲ ـ عوض منافع مستوفات و غیر مستوفات در خصوص مراجعه

البته در مورد منافع مستوفات ، عده ای گفته اند اگر حق رجوع را در این مورد بپذیریم ، بر خلاف اکل مال بباطل و دارا شدن غیر عادلانه رفتار نموده ایم .

ب : عقد فضولی عهدی

عقدی که سبب ایجاد و انتقال و سقوط تعهدی می گردد ، عقد عهدی نامیده می شود . همانطور که می دانیم تعهد به ضرر یا به نفع شخص ثالث ، از مصادیق معاملات فضولی هستند .در اینجا هر گاه شخص ثالث تعهدی را که به ضرر یا نفع او شده نپذیرد و طرف دیگر به خیال اینکه شخص ثالث تعهد یا تعهدات مزبور را خواهد پذیرفت ، تعهد خود را اجرا کند و متضرر شود ، آیا می تواند از شخص ثالث ( فضول ) مطالبه خسارت کند ؟

بنظر می رسد که چون طرف عقد ( اصیل ) از فضولی بودن آگاه بوده است ، در حقیقت با اجرای تعهد به ضرر خود اقدام نموده و مستحق دریافت خسارت نیست ، مگر اینکه فضول با وعده های توخالی و پوشالی و نیرنگ و فریب ، او را متقاعد ساخته باشد که بطور قطع شخص ثالث تعهد را خواهد پذیرفت یا اینکه به دروغ به او بگوید که من وکیل شخص ثالث هستم و اختیار دارم که به ضرر او چنین تعهدی را منعقد نمایم که بنظر می رسد در این فرض ، از باب غرور می توان به فضول رجوع نمود .

  . فیض کاشانی ، محسن ، مفاتیح الشرایع ، تحقیق سید مهدی رجائی ، در سه مجلد ، قم ، ج ۳ ، ص ۴۷

 . بهرامی ، حمید ، کلیات عقود و قراردادهای مدنی ، ج ۳ ، ص ۲۱۴ و ۲۱۵ و ۲۱۶

. همان ، ص ۲۰۳

***گروه وکلای سفیر صلح را به خاطر بسپارید***
موسسه حقوقی سفیر صلح با دارا بودن کادری با تجربه و متعهد و استفاده از اعضای هیئت علمی دانشگاه و وکیل پایه یک دادگستری آماده خدمت رسانی و ارائه خدمات حقوقی ـ وکالتی و مشاوره در کلیه امور حقوقی ـ کیفری ـ ثبتی ـ خانواده و بین الملل می باشد .
ما بهترین وکلا را در ایران به شما معرفی می کنیم . سایت سفیر صلح اولین سایت و مرکز تخصصی اطلاع رسانی حقوقی در کشور است که مشغول فعالیت های علمی و تحقیقاتی می باشد . گروه وکلای سفیر صلح با معرفی برترین کادر وکلا در مناطق مختلف تهران و شهرستان های مختلف کشور حضور دارند و در رفع مشکلات حقوقی و کیفری ، ثبتی و خانواده به شما کمک می کنند . همین حالا می توانید از طریق صفحه تماس با ما از یکی از وکلای متخصص موسسه وقت ملاقات بگیرید و مشکل حقوقی خود را با ایشان در میان بگذارید .
اما چرا برای حل مشکل حقوقی خود گروه وکلای سفیر صلح را انتخاب می کنید ؟
جواب مشخص و مبرهن است ؛ زیرا :
۱ ـ وکلای موسسه حقوقی سفیر صلح با شما صادق هستند و رویه کار در این مجموعه به این صورت است که بمحض ارجاع پرونده اقدامات عاجل و حقوقی راجع به آنها صورت می گیرد .
۲ ـ متخصصین ما دارای تسلط و تجربه کافی در امر وکالت می باشند و همگی دارای رزومه موفقی می باشند . اغلب همکاران این مجموعه علاوه بر تحصیلات تخصصی در یک رشته خاص ، در یک رشته فوق تخصصی نیز آموزش دیده و مهارت دارند .
۳ ـ آخرین موسسه و دفتری که برای به دست آوردن حق و حقوق خود به آن مراجعه خواهید کرد ، موسسه حقوقی سفیر صلح خواهد بود : مطمئن باشید که به حق خود خواهید رسید .
جهت آگاهی بیشتر می توانید با شماره تلفن ۲۶۶۴۳۹۰۸ ۰۲۱ یا ۰۹۱۲۸۴۷۲۹۸۴ تماس حاصل نمایید .

0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

می خواهید در گفتگو ها شرکت کنید؟
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *